keyifce

Divan şiiri,Anadolu coğrafyasında 13.yy.da teşekkül etmeye başlar.Bu edebiyatın Anadoluda ilk temsilcisi Hoca Dehhani’dir.Onu da Sultan Veled takip eder.

Divan şiirimizin oluşmasında ve gelişmesinde Arap ve İran Edebiyatlarının etkileri olduğu açıktır.Ancak Osmanlı İmparatorluğunda aydın zümrenin bu edebiyat türünde ,kendi yaşayış,düşünüş ve duyuşundaki inceliğini yansıttığı da muhakkaktır.

Divan Edebiyatının ilk nesilleri yetiştikten sonra,özellikle 16.yy.da kendini zirveye taşımıştır.Kendi dili ve ölçülerini belirlemiş,önemli şahsiyetler yetiştirmiştir.

Bu dönemde yazılan eserler,bugün için değerden düşmüştür.Çünkü Divan şiiri bugünün sanat kriterlerine göre aşırı süslü,anlaşılması zor terkiplerle ve mazmunlarla dolu bir şiirdir.Oysa ki her dönemi kendi şartları içerisinde değerlendirmek gerekir.Divan şiiri,kendine has bir kainata sahiptir.Yapı olarak vezin vazgeçilmez bir unsurdur.Ayrıca asırlar boyunca kendi içinde kelimelerle bir oyun yaratmıştır.Bu nazmın güzelliği,ancak kendi düzeni içindeki ifade tarzıyla,kelimelerin mısra içerisindeki yeriyle ve ahengiyle ortaya koyulur.

Divan şiirinin aslında en önemli özelliği,sosyal olmamasıdır.Bu tarz şiir bir ‘’soyut kavramlar şiiri”dir.Bu sayede de yoruma daha elverişlidir.Divan şairleri,bulundukları ortamdan ve aldıkları eğitimden dolayı halktan uzaktırlar.Eserlerinde toplumla pek fazla ilgilenmezler.”Sanat sanat içindir.” düşüncesine bakarsak,bu edebiyat gerçek manada bir edebiyattır demek pek yanlış olmaz.Çünkü,dil ve hayal açısından sınırları zorlamış ve özerk hale gelmiş bir edebiyattır.

16.yy’ın en tanınmış şairlerinden biri olan Fuzuli’nin bir kaç beyitini, hem dil hem de hayal gücü açısından örnek olarak vermeyi uygun buldum.

-beni candan usandırdı cefadan yar usanmaz mı

felekler yandı ahımdan muradım şem’i yanmaz mı.

(sevgilim beni canımdan usandırdı,acaba kendisi bu cefadan usanmaz mı?ahımdan felekler yandı,muradımın mumu hala yanmayacak mı?)

-merhem koyup unarma sinemde kanlı dağı

söndürme öz elinle yandırdığın çerağı.

(merhem koyarak bağrımdaki kanlı yarayı iyileştirmeye çalışma,kendi elinle yaktığın mumu (ateşi)söndürme.)

Popularity: 1% [?]