Türk Dil Kurumu,12 Temmuz 1932’de Atatürk tarafından kurulmuş milli bir kuruluşumuzdur.Kurumun amacı:‘‘Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak,O’nu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmektir.’’
Son yıllarda ise dilimize karşı genel bir duyarsızlık bulunmaktadır.Batı’dan dilimize geçen kelimeler kulaklarımızı tırmalamaktadır.Toplumumuz ,salgın bir hastalık gibi bu yabancı kelimeleri benimseyerek Türkçeyi bir kenara atmaktadır.
Türk Dil Kurumu,Türk diline olan hassasiyeti sebebiyle Yabancı Kelimelere Karşılık Bulma Komisyonunu kurmuş,böylece dilimize giren yabancı kelimelerle, bazen yeni bir kelime bularak bazen de sözlüğümüzde var olan karşılıklarını bularak baş etmeye çalışmışlardır.Bu kelimelerden bir kaçını ve karşılıklarını şöyle sıralayabiliriz:
Absürd: Fransızca absurde (saçma,zırva,anlamsız),Kelimenin karşılığı dilimizde zaten bulunmaktadır:saçma,anlamsız.
Bilboard: İngilizce billboard (ilan tahtası),teklif edilen karşılıklar:ilan tahtası,duyuru tahtası.
Efekt: İngilizce effect,(radyo ve televizyon yayınlarında,tiyatro oyunlarında veya film seslendirmelerinde hareketleri izlenmesi gereken seslerin tabiî kaynakların dışında optik,mekanik,kimyasal yöntemlerle gerçekleştirilmesi).Bu söz için kurumun önerdiği kelimeler:sesleme,etiketleme.
Kota: Fransızca quota (ayrılan pay,kontenjan), ‘‘İthal edilen malların tür,oran ve miktarlarını gösteren liste’’anlamında kullanılan kota kelimesi için teklif edilen karşılık,eski Türk metinlerinde ve bugünkü Türk lehçelerinin bir çoğunda ‘pay’anlamında yer alan ‘üleştirmek’ fiiliyle ilgili bir sözdür:ülüş.
Metrapol: Fransızca metropole.Teklif edilen karşılık: ana kent.
Panel:Fransızca panel,kelimenin dilimizde karşılığı vardır: açık oturum.
Poşet:Fransızca pochette,dilimizde teklif edilen karşılığı:torba.
Tempo:İtalyanca tempo (zaman),dilimizdeki teklifler: gidiş,hız.
Trend:İngilizce trend (eğilim),dilimizde trend için teklif edilen kelime :eğilim.
Zaping:İngilizce zaping (vurmak)İngiliz argosuna ait bu kelime televizyon kanallarında gezinmek anlamını almış ve bu anlamda Türkçede de kullanılır olmuştur.Teklif edilen karşılık ise:geçgeç.
Atatürk’ün ‘‘Milli his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması, milli hissin inkişafında başlıca müesserdir.’’sözlerindeki düşünceden yola çıkarak Türk dilini koruyup geliştirmeyi milli bir görev olarak kabul etmeliyiz.
Yazar:Hayalperestim
Popularity: 1% [?]
Sayın Yetkili,
Bende bir ortamda Türkçeleşme konusunda çalışma yapıyorum. Sitenizde Türkçesini aradığım bir sözcüğü bulmak için girdiğimde yazılarınızın buram buram yabancı sözcük koktuğunu gördüm. Ben sizin yarattığınız ortamdan yararlanıyorum. Siz de benim yarattığım ortamdan yararlanabilirsiniz. Bu yüzden size yazıyorum. Bu girişiminiz gelecekte yazılacak, yazıldığında da övgüye konu olacaksınız. Ancak yabancı sözcüklere karşı olurken, yabancı kavramını iyi algılamamız gereklidir. Fransızca ve İngilizce dışında Arapça, Persçe, Grekçe, Latince sözcükler de yabancı sözcüklerdir. Sanırım siz bunları atlamışsınız. Aşağıda yazınızda bulduğum yabancı sözcükleri göreceksiniz..
Saygılarımla,
Kemal
(Bu yazıda tanımlamalar ve adım dışında yabancı sözcük kullanılmamıştır.)
Kullandığınız yabancı sözcükler : Kelime, Hassasiyet, Sebep, Komisyon, Bazen, Zırva, Zaten, İlan, Tahta, Teklif, Tabiî, optik, mekanik, kimyasal, film, tiyatro, radyo, televizyon, etiketleme, Kontenjan, İthal, Liste, Kota, Teklif, Metin, Lehçe, Fiil, Argo, Milli, His, Zengin, İnkişaf, Müesser, Kabul