keyifce

Bir sanatçının şiirini anlayabilmek için ,öncelikle aile yapısının,sosyal hayatının,psikolojik durumunun göz önünde bulundurulması gerekir.Ayrıca yaşadığı dönemdeki toplumsal şartların da iyi bilinmesi gerekir.Bu yazımda Osmanlı döneminde 16.yy. da yaşamış bazı bedensel engelli şairler hakkında bilgi vermek istiyorum.

Şairlere geçmeden önce,Osmanlı Devleti’nin genel olarak engellilere bakış tarzının nasıl olduğunu Yavuz Sultan Selim döneminden Mustafa Çelebi örneği ile ortaya koyalım:

Uzun yıllar defterdarlık yapan Mustafa Çelebi,gut hastalığına tutulur ve hareket edemez hale gelir.Buna rağmen görevine son verilmeyerek,padişahın huzuruna sedye ile getirilmesi uygun görülür.Devletin maliyesi hakkında rapor vereceği zaman iki divan çavuşu sedyeyle arz odasının kapısına kadar getirirler,ondan sonra da yerine taşırlarmış.

Bu ,örnek alınması gereken bir durum.Ne engeli olursa olsun,işleyen bir beyin var..

Tüm engelli şairleri tek tek tanıtmak mümkün olmadığından,ben aralarından en dikkatimi çekeni burada paylaşmak istiyorum.

Şairimizin adı ” ŞAVUR”.Sultan Bayezid dönemi şairlerindendir.Kastamonu’da doğmuş,İstanbul’da şöhrete ulaşmıştır.Mesken edindiği meyhanenin merdiveninden düşer ve ayağı kırılır.Dostları bu olayın ona ders olacağını ve şarap içmeyi bırakacağını düşünürken,o ayağının kırıklığını bahane ederek mescide hiç gitmez,topallayarak meyhaneye koşar ve eskisinden daha fazla içermiş.
Birçok şehirde kadılık görevinde bulunmuş.Devlet,topaldan kadı olmaz demeyip onu görevde tutarken,şair arkadaşları şiirleriyle onu rahatsız etmekten geri kalmazlar.

” Şavur-ı a’rec kim bugün akza’l-ı kuzat
Bin yıl ki tahsil eylese Araç onun mi’racıdır.”
(şimdilerde topal Şavur büyük şehir kadılığını istemektedir,ancak bin yıl daha öğrenim görse de onun yükselebileceği yer Araç’tır/ Taili)

Şavur ise kendinden çok emin,bu makamı hakettiğine inanmaktadır:

”Ta’n eyler imiş bana ayaksız deyü cühhal
N’ola ayağum yooğ ise her fende elüm var”

(Cahiller beni ayağım yok diye ayıplarlarmış.Ayağım yoksa ne olurmuş?Ben her çeşit bilgiye sahibim,her fende elim var)

Şavur’un dışındaki diğer bedensel engelli şairlerimizin de isimlerini vermek istiyorum:

Fazli-i Leng
Özri
Seliki
Meyli
Katibi

16yy.da, engellilere verilen değerin 21.yy.da da verilmesi dileğiyle..

Popularity: 1% [?]